Rufin. num. or. 21, 1 tit. - 23, 15-16
211 tit.‹DE COMPOSITIONE ET DE NVMERIS ORATORVM›
3-4Versus Rufini v. c. litteratoris de compositione et de metris
oratorum.
4-18Musigenae numeros vates et metra secuntur,
5orator numeros: haec illi maxima virtus,
ne vagus errando laudandam nesciat artem.
Rhetoras Ausonios et Graios dactylus armat,
dactylus armavit Ciceronem, armavit iambus
spondeusque gravis numeroque aptissime paean,
10temporibusque pares, quamvis et syllaba crescat.
Continuos fugito multos – fit versus – eosdem.
Optimus orator sequitur ratione poetas:
cognatus virtute sua metrumque recusans,
hic quoque vult numeris voces frenare vagantes.
15-22215Item sic:
Doctus Aristoteles paeanem laudat utrumque:
a longa incipiens primordia pulchra locabit,
‘aspicere’ ut verbum est, contrarius ille supremus;
Tullius hunc laudat cui sit paenultima longa:
20‘esse’ trochaeus adest, ‘videatur’ tertius ille
quem paeana vocat Musis devota vetustas;
hic membris numerus melior cui tertia longa.
223-4Versus Rufini v. c. litteratoris de numeris et pedibus oratorum.
5-1821, 5Rhetoricas pulchre structuras dochmius ornat:
principium bacchius erit, concludet iambus;
aut vice mutata nomen mutabitur uni:
primus iambus erit, tum finem creticus explet:
prima brevis longaeque duae, brevis, ultima longa,
10exemplumque artis dabitur ‘res publica’ vobis
quam Cicero casu genetivo ponere gaudet.
Hoc pede composito laudatur fama pedestris;
ut docet Ausonius orator Tullius ingens,
omnibus iste locis numerum pes efficit aptum:
15longa brevem sequitur, longam brevis, addite longam,
syllaba prima brevis, tum syllaba longa secunda,
tertia longa, brevis quarta productaque quinta.
Tullius orator ceu multi dochmion ornat.
19-29Idem sic:
20Creticus atque trochaeus erit qui claudere possunt,
aut spondeus inest nullo discrimine finis;
aut vice mutata nomen mutabitur illis
principioque trochaeon habes, in fine molossum,
aut finis bacchius erit, brevis ultima claudet:
25longa sit anne brevis, nullum discrimen habetur,
aut solet in metris doctus componere vates.
Aut Asiae numerus pulcher: bis fine trochaeus.
Sed magis erigitur spondeo clausula fortis:
hanc docet eloquium summi Demosthenis artem.
30-23430Item versus Rufini:
Spondeo narrare solent tibi rhetores acta,
quod gravis et tardus res gestas mentibus adfert;
dactylicis certant pedibus, quia currere possunt.
Dicimus egregios Theopompi more labores
et vitam insignem laudamus Isocratis arte:
hic stilus historiis, hic laudibus aptior haeret.
235-1422, 5De ambitu sive circuitu quem Graeci περίοδον dicunt sic:
Dicere Musa iubet, me dicere iussit Apollo
circuitum orator quot membris reddere debet.
Vos, Phoebi comites, animis haec condite vestris
et memorem doctis componite mentibus artem:
10non unum natura dedit nos ferre laborem,
legibus alternis quae pulchras iunxerat artes;
quattuor e membris plenum formare videmus
rhetora circuitum: sic ambitus ille vocatur;
quattuor hexametris hunc versibus aspicis aequum.
15-1615De genere iudiciali, περὶ τοῦ δικανικοῦ:
Iudiciis paeana refert tibi Tullius aptum.
Critical apparatus
DE COMPOSITIONE ET DE NVMERIS ORATORVM suppl. d'Alessandroaptissime ne cruces adponeret illi suaserunt loci ab ipso Rufino excerpti infra, 26, 13; 34, 6; 36, 23-24, et in primis 37, 5-9 paean … unus aptissimus orationi vel orienti vel mediae d'Alessandro: † aptissime metri causa Keil; aptus quoque dub. in app. Keilitem Cybulla: idem Zaut M O X: at cett.fortis] forti dub. Orelliquot B2 in rasura S1 in mg. J2: quod δ η A B E M S Z; quid θπερὶ τοῦ δικανικοῦ Putschius: περὶ του δεκανικου Z; ΠΕΡΙΤΟΥ ΔΕΚΑΝΙΚΟΥ E; ΠΕΡΥΤΟΥ ΔΕΚΑΝΙΚΟΥ S; ΠΕΡΙΤΟΥΔΕΣΑΝΙΚΟΥ M; ΠΕΡΙΤΟΥΔΕΚΑΝΙΚΟΝ B; ΠΕΡΙ ΔΕΚΑΝΙΚΟΥ A; om. γ