Ter. Mavr. 1-14 - 85-91
Audivi veterem virum
vulgo dicere fabulam,
quendam, qui ter Olympia
vicisset, Iove praeside,
5postquam accedere lividum
virtuti[s] senium videt,
dum victor cluet omnium,
maturasse resolvere
legem pulveris et cibi,
10sed ne corpoream repens
labem arcesseret otium,
tale exercitii genus
commentum sibi dixerat,
quod solus gereret domi.
15Nervis mollibus invicem
iunctis in teretem struem,
ceu Parthus solet aut Scythes
arcus cornibus extimis
levem nectere lineam,
20tales assidue ligat
dum sit funiculi modus
aptus qui puteo foret.
Haustos hinc igitur cados
imis ab tenebris aquae
25tam filo tenui trahens
quod stringi nequeat vola,
nisus undique corporis |
summos in digitos agit;
angustoque tenaculo,
30donec lubrica sarcina
tanti per spatium cavi
in lucem superam exeat,
alterna vice pollicum
certat vincere ponderis
35in praeceps facilem fugam.
Nil magnum gerere hunc putes
et tantum in digitis opus;
cunctis visceribus tamen
occultus trepidat labor.
40Totum cernere, nec palam
quo totum geritur queas:
caecis flatibus intimi
tenduntur laterum sinus,
et poples tremit et genu,
45nec plantae stabiles manent.
Nil immune relinquitur,
et parva est via viribus.
Mos certaminis et modus,
sudor dum solitus cadat,
50nulla mole palaestrica.
Sic nostrum senium quoque,
quia iam dicere grandia
maturum ingenium negat
nec spirant animas fibrae,
55angustam studii viam
et callem tenuem terit,
tantum ne male desidi
suescant ora silentio.
Quid sit littera, quid duae,
60iunctae quid sibi syllabae,
dumos inter et aspera,
scruposis sequimur vadis.
Fronte exile negotium
et dignum pueris putes,
65adgressis labor arduus
nec tractabile pondus est.
At mens tenditur acrius |
ne contenta sit obviis,
rimantemve recondita
70subtiles fugiant notae,
neu discretio falsa sit
rerum tam gracili modo.
Instat callida cautio,
ne sermo ambiguum sonet,
75ne priscum nimis aut leve,
vocum ne series hiet,
neu compago fragosa sit,
vel sit quod male luceat.
Dum certo gradimur pede,
80ipsi ne[u] trepident pedes.
Par examinis aestus est
ceu sublimia disseras,
par est iudicii mora;
pompae gloria vilis est.
85Elementa rudes quae pueros docent magistri
vocalia quaedam memorant, consona quaedam:
haec reddere vocem quoniam valent seorsa
nullumque sine illis potis est coire verbum,
at consona quae sunt, nisi vocalibus aptes,
90pars dimidium vocis opus proferet ex se,
pars muta soni comprimet ora molientum.