Ter. Mavr. 2861-2881 - 2976-2981
28612881Quod restat, ‘segetes meum laborem’,
tale est, ceu ‘triplici vides ut ortu
Triviae rotetur ignis,
volucrique Phoebus axe
2865rapidum pererret orbem’.
Non nulli metron hoc magis putarunt
quod sit postera pars ionicorum, |
quos dicunt ἀπὸ μείζονος vocandos,
ut versus reparetur inde plenus,
2870‘segetes meum laborem’,
‘o quam relevarunt segetes meum laborem’,
‘Triviae rotetur ignis’,
‘cernis quotiens hic Triviae rotetur ignis’,
nec pars haec anapaeston atque iambos
2875nec non et catalecticam supremam,
sed sumat pariambon et trochaeos,
‘segetes meum laborem’,
quod metron soleant pedes ione‹s›,
nunc longas brevibus brevesque contra
2880alterna vice commodando longis,
versum claudere saepe ditrochaeis.
28822900Nec mirum puto, quando Varro versus
hos, ut diximus, ex ione natos
distinguat numero pedum minores.
2885Hoc si sic repetamus, ut secundo
supremam dare syllabam negemus,
iuncto commate galliambos exit:
‘segetes meum laborem, segetes meum labo[rem]’.
Sonat hoc subinde metro Cybeleium nemus,
2890nomenque galliambis memoratur hinc datum,
tremulos quod esse Gallis habiles putant modos,
adeo ut frequenter illum prope ab ultimo pedem,
mage quo sonus vibretur, studeant dare tribrachym.
Anapaestus esse primus, spondeus aut solet,
2895duo post erunt iambi, tribrachysve subicitur,
linquitque comma primum catalecticam brevem.
Pariambus et trochaei duo comma posterum
tribrachysve continebunt, superatque semipes.
Servasse quae Catullum probat ipse tibi ‘Liber’: |
2900‘super alta vectus Attis celeri rate maria’.
29022913At quae septima fit tome videtur
Hipponactis habere claudicantem,
quem supra posui. Quod ipsa iam nos
2905versus formula posta perdocebit:
‘carmen nemo facit meo Sabino’.
‘Carmen nemo’ potest heroum reddere versum,
‘carmen nemo dabit, magno quod par sit Homero’.
Claudum est porro ‘facit meo Sabino’:
2910nam reddo partes, ut quadratus claudicet, ‹priores›,
partemque et istam, versus hic ad hunc modum sonabit:
‘quis carmen aut versum novum facit meo Sabino’.
‘Phaselus ille quem vides, facit meo Sabino’.
29142928Hinc iam cetera metra persequemur,
2915quae Flaccus varie suis epodis,
nunc unum recinens dato priori,
nunc binos geminis, tribus vel unum,
aut binos varie dedit sonantes,
ut sit tertius atque quartus impar.
2920Quem tibi tetrametrum iam diximus, hunc tribus trochaeis
adiunctis pedibus talem dedit, ut dedi gemellos:
‘solvitur acris hiems grata vice veris et favoni’.
Hunc differre supra fuit utile, quod sequens epodus
cum parte iambi tres habet trochaeos,
2925et nondum species mixtas simul ex utroque metro
tractare adortus aptius putavi
hunc differre, magis postquam tibi tota lex iambi
distincta utrumque planius probaret.
29292939‘Solvitur acris hiems grata vice veris et favoni,
2930trahuntque siccas machinae carinas’:
‘solvitur acris hiems grata vice’, tetrametros hic est
et tres trochaei, ‘veris et favoni’;
‘trahuntque siccas’ portio est iambi,
‘‑cas’ hinc superfit, semipes habetur;
2935similes trochaei, ‘machinae carinas’. |
Posset videri claudus hic trimetrus,
duos ut esse duplices primos pedes,
‘trahuntque siccas machinae’, putemus,
claudum antibacchum qui facit ‘carinas’.
294029542940Sed talem epodum dicitur dedisse
Callimachus ante de tribus trochaeis
in fine versum phallicis sonantem,
quem dico dudum sapphicum vocandum:
‘siccas ducite navitae carinas’.
2945Nam tale cernis ‘navitae carinas’,
ut finis ille est, ‘veris et favoni’.
‹Et› quamquam iambum Flaccus antemisit,
‘trahuntque siccas’,
magis putandum est tres datos trochaeos,
2950quam pos[ci]t iambos ultimum antibacchum,
uterque finis lege ut esset una:
‘solvitur acris hiems grata vice veris et favoni,
trahuntque siccas machinae carinas’.
Semelque metrum tale copulavit.
295529652955Heroo trimetrum semel idem subdidit unum,
geminus ut iste versus ostendet tibi:
‘mella cava manant ex ilice, montibus altis
levis sonante lympha desilit pede’.
Utrumque apertum est, immorari desinam.
2960Et dimetrum heroo talem subiunxit epodum,
bis usus hoc nec amplius:
‘mollis inertia cur tantum diffuderit imis
oblivionem sensibus’,
‘nox erat, et caelo fulgebat luna sereno
2965inter minora sidera’.
29662975Nec non trimetro talem epodum comparat,
pentametri partem dactylicam subicit
atque dimetron ad hoc, unumque versum redd‹id›it: |
‘Petti, nihil me sicut antea iuvat
2970scribere versiculos amore perculsum gravi’.
Prior trimetrus quaestionem non habet;
pentametri pars est ‘scribere versiculos’,
at hoc dimetrum perspicis:
‘amore perculsum gravi’.
2975Semelque et istud functus est.
29762981Itemque epodum non trimetro reddidit,
sed versum heroum voluit praemittere totum,
dein dimetrum collocat commaque dactylicum,
et hic, ut ante, versus unus ut foret:
2980‘horrida tempestas caelum contraxit, et imbres
nivesque deducunt Iovem, nunc mare, nunc silvae’. |